next up previous
Next: Eén-elektron operatoren Up: Aantekeningen bij het college Previous: Voorwoord

De Dirac delta functie

De Dirac delta functie $\delta(x)$ is een generalisatie van de Kronecker delta naar een functie met een continue index. Zoals voor een Kronecker delta $\delta_{ij}$ geldt dat

\begin{eqnarray*}\delta_{ij} & = & 0\ \ \mathrm{als}\ i \ne j ,\\
\sum_i \delta_{ij} & = & 1,
\end{eqnarray*}


zo geldt voor de Dirac delta functie:

\begin{eqnarray*}\delta (x) & \equiv & 0\ \ \mathrm{als}\ \ x \ne 0 \\
\int_{-\infty}^{\infty} \delta (x) \mathrm{d}x & \equiv & 1.
\end{eqnarray*}


De Dirac delta functie is geen ``echte'', fysische functie. We kunnen hem echter wel voorstellen als een limiet naar een oneindig smalle functie, gecentreerd om x = 0, met een oppervlakte 1, bijvoorbeeld de driehoek

\begin{displaymath}f(x) =
\left\{
\begin{array}{ll}
\frac{1}{\epsilon}(1 + \...
...& x < \epsilon \\
0 & \mathrm{anders}
\end{array} \right. ,
\end{displaymath} (1)

voor een kleine, positieve $\epsilon$. Als f(x) een functie is die zich een beetje glad gedraagt rond x = 0, dan werkt de delta functie als een filter:

   \begin{displaymath}
\int_{-\infty}^{\infty} \delta(x) f(x) \mathrm{d}x =
\int...
...f(0) \int_{-\epsilon}^{\epsilon} \delta(x) \mathrm{d}x = f(0).
\end{displaymath}

De eerste stap geldt vanwege de eerste eigenschap van de Dirac delta functie, en de tweede stap is een benadering die willekeurig goed gemaakt kan worden door $\epsilon$ klein genoeg te maken. In de limiet voor $\epsilon \rightarrow 0$is dit exact. Merk op dat vgl. (2) geheel analoog is aan het discrete geval waar we een Kronecker delta gebruiken:

\begin{displaymath}\sum_i \delta_{ij} c_i = c_j .
\end{displaymath} (2)

Aangezien $\delta(x) = 0$ als $x \ne 0$ geldt ook dat $\delta(x - y) = 0$ als $x - y \ne 0$, ofwel als $x \ne y$. Dan kunnen we op dezelfde manier f(x) dus op elk willeurig punt filteren (mits f(x) zich niet al te bont gedraagt rond x = y):
$\displaystyle \int_{-\infty}^{\infty} \delta(x-y) f(x) \mathrm{d}x$ = $\displaystyle \int_{y-\epsilon}^{y+\epsilon} \delta(x-y) f(x) \mathrm{d}x$  
  = $\displaystyle f(y) \int_{y-\epsilon}^{y+\epsilon} \delta(x-y) \mathrm{d}x$  
  = $\displaystyle f(y) \int_{-\epsilon}^\epsilon \delta(x') \mathrm{d}x'$  
  = f(y). (3)

Tenslotte merken we nog op dat een Dirac delta functie in 3 dimensies eenvoudig het product van drie één-dimensionale delta functies is:

\begin{displaymath}\delta(\mathbf{r}) \equiv \delta(x)\delta(y)\delta(z)
\end{displaymath} (4)


next up previous
Next: Eén-elektron operatoren Up: Aantekeningen bij het college Previous: Voorwoord
Gerrit Groenenboom
2005-06-01